zondag 12 april 2015

De meesters der wijn

Onderstaand artikel werd eerder gepubliceerd in De Wijnspiegel, het tijdschrift  van de Commanderij Gent.

De meesters der wijn

Als alles goed gaat leest u dit nummer van De Wijnspiegel met een goed glas wijn bij (of in) de hand. En naar alle waarschijnlijkheid moet ik u niet overtuigen van het feit dat wijn een product is met zeer veel dimensies en een bijna grenzeloze verscheidenheid. Onze geschiedenis en cultuur zijn doordrenkt van deze wonderlijke vloeistof en als liefhebbers scheppen we er genoegen in wijn een belangrijke plaats in ons leven te geven.

Wie, zoals ikzelf, nog maar enkele jaren bewust bezig is met wijn beseft zeer goed dat er veel mensen zijn die een ongelooflijke parate kennis bezitten over deze materie. Niet alleen over druivensoorten, wijngaardbeheer, en productiemethodes, maar vooral ook over streken, domeinen en jaargangen. Toch dwingt de uitgestrektheid van de wijnwereld zelfs deze ‘kenners’ om keuzes te maken en zich te focussen op bepaalde landen, streken of types wijn, meestal gestuurd door hun eigen voorkeuren. Zelfs specialisten geven daarom vaak toe dat ze zelf nog iedere dag bijleren en zeker geen waarheid in pacht hebben.

(in)formele hiërarchie

Hoewel niemand vandaag ernstig kan beweren een volledig beeld te hebben van de wijnwereld, bestaat er toch een hiërarchie gebaseerd op informele en formele kennis. Zo zal de twintigjarige Simon zijn vader Luc om advies vragen over welk type wijn hij bij een bepaald gerecht kan serveren voor zijn lief. Want papa drinkt al veel langer wijn en koopt iedere zomer trouw zijn kistjes bij de favoriete domeinen in Frankrijk. Voor Simon is zijn vader een echte wijnkenner.

Maar wanneer Luc bezoek krijgt van zijn baas Mark, een notoir liefhebber van de betere Franse wijnen, gaat hij op zijn beurt te rade bij Rudy, die een wijnhandel in de buurt uitbaat. Rudy is lid van enkele proefclubs, leest verschillende vakbladen over wijn en volgt soms een masterclass rond een bepaald thema. Voor Luc is Rudy een echte wijnkenner.

Maar in een lade van zijn bureau achterin zijn wijnhandel heeft Rudy een stapeltje visitekaartjes zitten. Op enkele van die kaartjes staat MW vermeld: Master of Wine. Voor Rudy zijn dat de echte wijnkenners.

Er bestaat dus toch een rangorde in de wijnwereld. Tijd voor een overzicht.

Wijnopleidingen

Een korte online zoektocht leert ons dat er in Vlaanderen geen gebrek is aan wijnopleidingen. Voor een eerste introductie zijn er korte initiaties van enkele uren, vaak thuis georganiseerd door wijnkenners of -handelaars. Ideaal voor wie wil proeven van het ‘wijnproeven’.

Wie dit eerste stadium al ontgroeid is door zelfstudie (of lidmaatschap van een commanderij of andere proefclub), kan zich inschrijven voor een echte wijncursus. Deze worden over heel Vlaanderen aangeboden in de centra voor Volwassenenonderwijs en verschillende hotelscholen. Meestal volgen ze een vierdelige structuur: inleiding tot wijn, wijnen uit Frankrijk, wijnen uit de rest van de wereld, en tenslotte wijn en gerecht. Het grote voordeel van een formele(re) opleiding is de gestructureerde aanpak en het grote aantal flessen wijn die door de klasgroep geproefd kan worden.

Is de dorst hierna nog steeds niet gelest? Of wil je professioneel aan de slag met wijn? Hiervoor zijn er drie klassieke vervolgopleidingen. De belangrijkste aanbieder hiervan is Syntra[1], dat hiervoor De Vlaamse Wijnacademie heeft opgericht en samenwerkt met het Eigentijds Vlaams Wijninstituut. Het gaat over:


     Aspirant Sommelier: gericht op horecamedewerkers die in 124 uur (1 jaar cursus) alles leren over proeven, maken, schenken en combineren van wijn.

     Sommelier Conseil / Wijnhandelaar (sinds 1997): deze opleiding is opgesteld in samenwerking met de Franse Université du Vin in Suze-La-Rousse in de Rhônestreek en wil zo volledig mogelijk de verschillende domeinen en disciplines behandelen die betrekking hebben op de wijn. Na bijna 400 uur les kan men spreken van een gedegen kennis. Die wordt dan nog eens finaal getoetst gedurende een intensieve training- en examenweek in Frankrijk. Vele mensen die les geven rond wijn hebben dan ook deze opleiding gevolgd en ook onze Commanderij telt momenteel een achttal leden met dit diploma op zak[2].

Recent werd het mogelijk om na de opleiding Sommelier-Conseil ook het getuigschrift  Wijnhandelaar - Sommelier  te behalen. In 11 sessies van vier uur wordt de nodige kennis bijgebracht die nodig is om een (succesvolle) wijnzaak op te starten en te runnen: positionering, assortiment, verkoop- en prijscalculatie, ...

 

     Wijnbouwer - wijnmaker (sinds 2009): deze populaire opleiding die nog maar vrij recent is opgestart is jaren van tevoren volgeboekt en brengt alle kennis bij die nodig is om zelf wijn te kunnen maken: druiventeelt, wijnbouw, wetgeving, …

Thuisstudie Sommelier bij CVA

Wijn drinken is bij uitstek een sociaal gebeuren. Het spreekt voor zich dat het leren drinken ervan dat zeker ook is. Toch is er blijkbaar vraag naar een oplossing voor mensen die zich niet kunnen of willen verplaatsen om hun wijnkennis te ontwikkelen. Je kan immers ook een erkend diploma sommelier behalen bij het Centrum voor Afstandsonderwijs. Op basis van een aangevraagd proefhoofdstuk lijkt dit een degelijk opgebouwde cursus te zijn, maar het is uiteraard onmogelijk om thuis evenveel flessen te openen als tijdens een klassieke opleiding. Het examen dat tot een diploma leidt test dan ook niet op het blind herkennen of situeren van wijnen...

Internationaal georiënteerde wijnopleidingen

Wijn is bij uitstek een internationaal product. Hoewel er in België ook steeds betere wijnen worden gemaakt, is een echte liefhebber verplicht het land te verlaten om de bakermat van zijn of haar lievelingswijnen op te zoeken. Dit geldt zeker voor wijnprofessionals, die gewend zijn om domeinen en beurzen in onze buurlanden te bezoeken, en ook andere continenten aandoen om nieuwe wijnen te ontdekken. 

Er is in ons land ook een opleidingsverstrekker die zich eerder richt op dit internationale aspect: Winewise, geleid door Sybille Troubleyn. In samenwerking met de Wine & Spirit Education Trust, de grootste wijnopleider ter wereld, worden wijncursussen aangeboden op alle niveaus. De ‘hoogste’ opleiding die ze aanbieden is deze voor het  WSET® Diploma in wine and spirits, een internationaal erkend certificaat.  Winewise werkt sinds 2008 ook samen met de Weinakademie Oesterreich. Hierdoor is het mogelijk om de titel Weinakademiker (WA) te behalen, een titel die blijkbaar aan gewicht aan het winnen is in de wijnwereld.


De eerder vermelde opleiding om het WSET® Diploma in wine and spirits te behalen wordt verkocht als zijnde de beste voorbereiding om een gooi te doen naar de titel Master of Wine (MW). Een boude stelling, want het staat buiten kijf dat je met deze twee letters achter je naam behoort tot de absolute wereldtop als het op wijn aankomt.

Hoewel het examen al sinds 1953 wordt georganiseerd, zijn er in totaal nog maar 366 mannen en vrouwen in geslaagd dit tot een goed einde te brengen. Vandaag zijn er 312 Masters of Wine, waaronder slechts 1 Belg: Jan De Clercq van wijnhandel Portovino in Maldegem, die in 1998 zijn titel behaalde. Daarnaast hebben er nog twee andere MW’s van België hun uitvalsbasis gemaakt: de Schotse Fiona Morrison, vrouw van Jacques Thienpont, en de Spanjaard Pedro Ballesteros Torres.

Voor het praktische examen voor Master of Wine worden 3 keer 12 wijnen blind geproefd en besproken, voor het theoretische gedeelte moeten papers geschreven worden over de productie en de behandeling van wijn, de businesskant en actuele ontwikkelingen. Dan volgt er ook nog een dissertatie van 10.000 woorden op basis van eigen onderzoek. Om de titel te behalen moet men voor alle onderdelen slagen. Het zal dus niet verbazen dat het minstens drie jaar kost om de voorbereidende sessies te volgen, en dat het slaagpercentage bijzonder laag ligt (ongeveer 10%).

 Master Sommelier (MS)

Wellicht wat minder bekend bij ons is de titel ‘Master Sommelier’. Om deze titel te behalen moet je nochtans ook een examen afleggen dat wordt omschreven als ‘het moeilijkste in de wijnwereld’. Het is de ‘Court of Master Sommeliers’ die sommeliers de mogelijkheid biedt hun kennis en vaardigheden te valideren door middel van vier examens, waarvan het Master Sommelier Diploma Exam uiteraard het nec plus ultra is. In 40 jaar tijd zijn er slechts 211 mannen en vrouwen in geslaagd. Dit diploma is vooral op Amerikanen gericht, en de meeste kandidaten om deze felbegeerde titel te behalen slagen pas na de derde, vierde, vijfde, … deelname, en hebben in die periode honderden uren zelfstudie en grote bedragen geïnvesteerd. In 2012 werd de documentaire ‘Somm’ gemaakt over het examen Master Sommelier, waarin verschillende deelnemers gevolgd worden in de aanloop naar het examen.

Conclusie

Om wijn te appreciëren is absoluut geen ingekaderd diploma aan de muur nodig. Veel liefhebbers doen gewoon hun dingen en genieten van de wijnen die ze lekker vinden. Aan de andere kant is het een wereld die zowel in ruimte als tijd uitdijt, en zo een universum biedt waar men zich op verschillende niveaus in kan vastbijten. Opleidingen zijn nuttig om je (beter) te oriënteren tijdens de nooit eindigende queeste, en daarbij zetten de hoogst opgeleide ‘masters’ mee de bakens uit. Maar het belangrijkste blijft natuurlijk het zo optimaal mogelijk kunnen genieten van het weergaloze natuurproduct dat wijn nog altijd is!

Handige links

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen